Yargı Harçları (2026 Rakamlarıyla)
Hukuk pratiğinde harçlar, özellikle yeni başlayan meslektaşlarımız için kimi zaman kafa karıştırıcı olabiliyor. Başvurma harcı mı, peşin harç mı, karar ve ilam harcı mı? Hangisi nerede, ne zaman, nasıl hesaplanır? Bu yazıda, 492 sayılı Harçlar Kanunu çerçevesinde tüm bu sorulara yanıt vermeye çalışacağım.
1. Başvurma Harcı: Her Dava İçin Sabit Ücret
Başvurma harcı, adından da anlaşılacağı gibi, bir davaya başvururken ödenen ve maktu (sabit) nitelik taşıyan harç türüdür. Harçtan muaf olmadığınız sürece her dava için bu harcı yatırmak zorundasınız.
2026 yılı Sulh Hukuk Mahkemeleri için başvurma harcı: 335,20
2026 yılı Asliye Hukuk Mahkemeleri için başvurma harcı: 732,00 TL
Bu harç, dava konusunun değerine göre değişmez. Her yıl yeniden değerleme oranında artar ve davanın açıldığı tarihteki tarifeye göre ödenir.
2. Karar ve İlam Harcı
Karar ve ilam harçları ikiye ayrılır: Nisbî ve Maktu.
Tazminat, alacak, tapu iptali ve tescil, kira tahliye>Nisbî (konusu parayla ölçülebilen)
Boşanma, nüfus kaydının düzeltilmesi>Maktu
Nisbî Karar ve İlam Harcı Nedir?
Konusu belli bir değere ilişkin olan davalarda, esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan değer üzerinden hesaplanan harca denir.
Oran: Binde 68,31 (2026 itibarıyla)
3. Peşin Harç:
Uygulamada “peşin harç” olarak bildiğimiz şey, karar ve ilam harcının dörtte biridir (1/4). Geriye kalan 3/4’lük kısım ise kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir.
Harçlar K. m. 28/1-a: Karar ve ilam harcının 1/4’ü peşin, kalanı karar tebliğinden itibaren 1 ay içinde ödenir.
Ölüm ve cismani zarar nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında peşin harç oranı 1/20 olarak uygulanır.
Peşin alınan harç, maktu harçtan düşük olamaz. Örneğin, 1.000 TL’lik bir dava açarsanız:
-1.000 TL × (68,31/1000) = 68,31 TL (tam harç)
-Bunun 1/4’ü = 17,08 TL (peşin harç olmalı)
-Ancak maktu harç (615,40 TL) daha yüksek olduğu için en az 615,40 TL ödersiniz.
4. Tamamlama Harcı
Dava sırasında dava değerinin arttığı anlaşılırsa (örneğin keşif sonucu taşınmazın değeri yükselirse), ıslah veya talep artırımı yoluna gidilir ve artan kısım için eksik harç tamamlanır. Buna tamamlama harcı denir.
Örnek:
-İlk dava değeri: 2.000 TL
-Keşif sonucu gerçek değer: 1.000.000 TL
-Artan kısım: 998.000 TL
-Bu artış üzerinden hesaplanan karar ve ilam harcının 1/4’ü tamamlama harcı olarak yatırılır. Harçlar K. m. 30/1 uyarınca, noksan harç tamamlanmadıkça davaya devam edilmez.
5. Karar Verildikten Sonra Harç Nasıl Paylaştırılır?
Dava Kısmen Kabul Kısmen Ret İse, Sadece kabul edilen kısım üzerinden nisbî harç alınır. Ret edilen kısım harca tabi değildir. Örneğin 100.000 TL’lik davanın 80.000 TL’si kabul, 20.000 TL’si ret edilirse harç sadece 80.000 TL üzerinden hesaplanır. Davacının ödediği peşin harç, davalıya ödetilir. Kalan 3/4’lük harç da davalıdan tahsil edilir.
Dava Tamamen Ret İse, Maktu karar ve ilam harcı alınır ve bunu davacı öder. Dava konusu parayla ölçülebilir olsa bile sonuç değişmez.
6. Karardan Örnek
Mahkeme kararında şu şekilde hüküm kurulmuştur:
“2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 13.022,38 TL olduğundan, peşin alınan 873,18 TL’nin mahsubu ile bakiye 12.149,20 TL nisbî karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,*
3-Davacı tarafından dava açılırken ve ıslah suretiyle ödenen toplam 898,38 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine…”
Görüldüğü gibi, davacının ödediği peşin harç iade edilirken, kalan harç davalıya yüklenmektedir.
7. Celse Harcı
Celse harcı, duruşmanın tarafların talebi veya kusuru nedeniyle ertelenmesi (talik) halinde alınır.
-Maktu veya nisbî olabilir.
-Maktu davalarda 411,60 TL, nispi davalarda ise binde 2,27
Pratikte pek karşımıza çıkmasa da bilinmesinde fayda var.
8. Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Harcı
Anayasa Mahkemesi’ne yapılacak bireysel başvuruların 2026 yılı başvuru harcı tam 6.024,10 TL’dir Yeniden değerleme oranında her yıl artar ve davanın açıldığı tarihteki tarifeye göre ödenir.
.
9. Notlar
Harç giderlere katılmaz. Harç, yargılama giderlerinden farklıdır ve sadece kabul edilen kısım üzerinden alınır. Yargılama giderleri gibi kabul/red oranında paylaştırılamaz. (Y12.HD, 03/10/2022 T., 2022/8758 E., 2022/9648 K.)
Bakiye harç ödenmese de olur. Kararın tebliğe çıkarılması, takibe konulması veya kanun yoluna başvurulması için bakiye harcın ödenmiş olması şart değildir (HMK m. 302/2).
Değer belirtilmezse HMK m. 119/1-d’ye göre dava değeri dilekçede gösterilmelidir. Gösterilmezse davacıya tespit ettirilir. Tespitten kaçınılırsa dava dilekçesi işleme konulmaz.
